آرماتوربندی و قالب بندی آینده سازان مشهد

منبع آرماتوربندی و قالب بندی آینده سازان مشهد

خرک آرماتوربندی چیست؟

خرک در آرماتوربندی یکی از المان‌های بسیار مهم برای ایجاد فاصله استاندارد بین آرماتورهای تحتانی و فوقانی در دال‌ها، فونداسیون‌ها و سقف‌ها است. خرک‌ها باعث می‌شوند شبکه آرماتور بالا در ارتفاع مشخص قرار بگیرد و در زمان بتن‌ریزی جابه‌جا نشود.

به بیان ساده:

خرک = نگهدارنده شبکه میلگردهای بالا

»««»««»««»»««»»»»»»»««»««»««»»««»»»»»»»««»««»««»»««»»»»»»

چرا استفاده از خرک ضروری است؟

استفاده از خرک چندین مزیت فنی و اجرایی مهم دارد:

✔️ ایجاد کاور (پوشش) بتنی مناسب

اگر آرماتورها فاصله استاندارد از سطح بتن نداشته باشند، سازه دچار خوردگی و کاهش عمر مفید می‌شود.

✔️ جلوگیری از نشست و جابه‌جایی میلگردها

در زمان بتن‌ریزی، فشار وزن کارگرها و ویبره باعث جابه‌جایی شبکه آرماتوری می‌شود؛ خرک این مشکل را حل می‌کند.

✔️ افزایش مقاومت سازه

قرارگیری درست میلگردهای بالا نقش مهمی در مقاومت خمشی و برشی دال دارد.

»««»««»««»»««»»»»»»»««»««»««»»««»»»»»»»««»««»««»»««»»»»»»

ساخت خرک آرماتوربندی

برای ساخت خرک، معمولاً از میلگرد با قطر ۸ یا ۱۰ میلی‌متر استفاده می‌شود. قطر کمتر از ۸ مناسب نیست چون تحمل وزن شبکه را ندارد.

»««»««»««»»««»»»»»»»««»««»««»»««»»»»»»»««»««»««»»««»»»»»»

مراحل ساخت:

1. برش میلگرد به ارتفاع مورد نیاز (معمولاً ۱۰ تا ۳۵ سانتی‌متر)

2. خم‌کاری دو پایه و ایجاد قوس میانی با دستگاه خم‌کن

3. تست تعادل خرک روی سطح

4. نصب در فواصل مشخص

»««»««»««»»««»»»»»»»««»««»««»»««»»»»»»»««»««»««»»««»»»»»»

ابعاد استاندارد خرک

ابعاد خرک‌ها بسته به نوع دال یا فونداسیون متفاوت است، اما معمول‌ترین اندازه‌ها:

نوع سازه ارتفاع خرک (cm) فاصله نصب (cm)

سقف تیرچه‌بلوک 10–12 70–100

سقف دال بتنی 12–18 80–120

فونداسیون 20–35 70–100

---»««»««»««»»««»»»»»»»««»««»««»»««»»»»»»»««»««»««»»««»»»»»

انواع خرک آرماتوربندی

۱. خرک ساده

پرکاربردترین نوع، مناسب برای دال‌ها و کف‌سازی.

۲. خرک دوبل

برای تحمل وزن شبکه‌های سنگین یا میلگردهای قطر بالا.

۳. خرک خرپایی (Truss Shape)

شبیه یک خرپا، استحکام بیشتر، مخصوص سازه‌های با بار زیاد.

۴. خرک آماده (کارخانه‌ای)

دارای ابعاد دقیق و یکنواخت؛ برای پروژه‌های بزرگ.

---

»««»««»««»»««»»»»»»»««»««»««»»««»»»»»»»««»««»««»»««»»»»»»

فاصله‌گذاری صحیح خرک در کارگاه

تعداد و فاصله خرک‌ها نقش حیاتی دارد. قواعد کلی:

حداقل هر 1 متر یک خرک

در شبکه‌های سنگین: هر 70 سانتی‌متر

در اطراف ستون‌ها و لبه‌ها: خرک بیشتر استفاده شود

ارتفاع خرک باید مطابق نقشه سازه باشد

«»««»««»««»»««»»»»»»»««»««»««»»««»»»»»»»««»««»««»»««»»»»»

نکات مهم در زمان استفاده از خرک

از خرک «فرمان‌دار و صاف» استفاده شود.

پایه‌های خرک باید پهن و محکم باشند تا داخل بتن فرو نرود.

در صورت وزن زیاد آرماتورها، خرک باید دوبل یا خرپایی باشد.

در محیط‌های مرطوب، میلگرد خرک باید بدون زنگ‌زدگی باشد.

---

خطاهای رایج در اجرای خرک

❌ استفاده از میلگرد ۶ (بسیار ضعیف)

❌ فاصله زیاد بین خرک‌ها → نشست آرماتور بالا

❌ ارتفاع غیر استاندارد → کاهش عملکرد خمشی دال

❌ استفاده از یونولیت، سنگ یا آجر به‌جای خرک → کاملاً غیر اصولی

---

جمع‌بندی

خرک آرماتوربندی یکی از مهم‌ترین اجزای اجرای سازه بتنی است. این قطعه ساده باعث:

حفظ کاور بتن

جلوگیری از جابه‌جایی شبکه میلگرد

افزایش کیفیت و دوام سازه

می‌شود. انتخاب صحیح خرک، فاصله‌گذاری مناسب و استفاده از میلگرد استاندارد نقش مهمی در مقاومت نهایی سازه دارد.